{"id":46118,"date":"2025-12-07T15:07:01","date_gmt":"2025-12-07T14:07:01","guid":{"rendered":"https:\/\/gamn.org\/?p=46118"},"modified":"2026-03-05T15:13:07","modified_gmt":"2026-03-05T14:13:07","slug":"te-rinjte-duhet-te-perfshihen-ne-proceset-qe-formesojne-te-ardhmen-e-tyre","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gamn.org\/sq\/te-rinjte-duhet-te-perfshihen-ne-proceset-qe-formesojne-te-ardhmen-e-tyre\/","title":{"rendered":"T\u00eb rinjt\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb proceset q\u00eb form\u00ebsojn\u00eb t\u00eb ardhmen e tyre"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebrfshirja e t\u00eb rinjve, forcimi i kapaciteteve lokale dhe avancimi i sundimit t\u00eb ligjit p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb parakushte ky\u00e7e p\u00ebr zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe stabilitet shoq\u00ebror n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe n\u00eb rajon. T\u00eb rinjt\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb aktor\u00eb aktiv\u00eb, e jo vet\u00ebm v\u00ebzghues n\u00eb proceset e vendimmarjes, prandaj \u00ebsht\u00eb e domosdoshme nd\u00ebrtimi i mekanizmave institucional\u00eb q\u00eb do t\u00eb sigurojn\u00eb pjes\u00ebmarrjen e tyre sistematike, nga niveli lokal deri n\u00eb at\u00eb komb\u00ebtar. K\u00ebto jan\u00eb disa nga p\u00ebrfundimet kryesore t\u00eb takimit rajonal \u201cLidershipi lokal dhe angazhimi i t\u00eb rinjve p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb sigurt\u201d, t\u00eb cilin Aleanca Qytetare e organizoi nga 5 deri m\u00eb 7 dhjetor n\u00eb Budva, n\u00eb hotelin Avala.<\/p>\n<p>N\u00ebp\u00ebrmjet bashk\u00ebpunimit t\u00eb programeve Shkolla e Studimeve Politike e Malit t\u00eb Zi dhe e Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs, n\u00eb takim mor\u00ebn pjes\u00eb kryetar\u00eb\/kryetare t\u00eb komunave, si dhe k\u00ebshilltar\u00eb\/k\u00ebshilltare, t\u00eb cil\u00ebt gjat\u00eb q\u00ebndrimit treditor n\u00eb Budva diskutuan mbi Agjend\u00ebn \u201cT\u00eb Rinjt\u00eb p\u00ebr Paqe dhe Siguri\u201d. Takimi rajonal, i cili nj\u00ebkoh\u00ebsisht p\u00ebrfaq\u00ebson fillimin e programit javor t\u00eb Aleanc\u00ebs Qytetare kushtuar sh\u00ebnimit t\u00eb Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut, e hap\u00ebn Milan Radoviq, drejtori i Aleanc\u00ebs Qytetare, Branimir Jukiq, ambasador i Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs n\u00eb Mal t\u00eb Zi, dhe Edin Kolenoviq, shef i zyr\u00ebs s\u00eb RYCO-s n\u00eb Mal t\u00eb Zi.<\/p>\n<p>Milan Radoviq vuri n\u00eb dukje trendet shqet\u00ebsuese demografike n\u00eb Mal t\u00eb Zi, duke theksuar se numri i t\u00eb rinjve po zvog\u00eblohet dhe se struktura e popullsis\u00eb po plaket me shpejt\u00ebsi. Si\u00e7 tha ai, nd\u00ebrsa piramida demografike e viteve shtat\u00ebdhjet\u00eb dhe tet\u00ebdhjet\u00eb tregonte qart\u00eb se t\u00eb moshuarit p\u00ebrb\u00ebnin nj\u00eb pjes\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb popullsis\u00eb, sot n\u00eb Mal t\u00eb Zi nuk mund t\u00eb flasim m\u00eb p\u00ebr nj\u00eb piramid\u00eb, por p\u00ebr nj\u00eb drejtk\u00ebnd\u00ebsh q\u00eb po shnd\u00ebrrohet me shpejt\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb piramid\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbysur. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, ai theksoi se \u00ebsht\u00eb koha e fundit q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb proceset e vendimmarrjes.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45609\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-8-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-8-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-8-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-8-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-8-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-8-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Sh.T. Branimir Jukiq fal\u00ebnderoi Aleanc\u00ebn Qytetare dhe Shkoll\u00ebn e Studimeve Politike p\u00ebr organizimin e takimit dhe p\u00ebrzgjedhjen e temave n\u00eb koh\u00ebn e duhur, duke theksuar se t\u00eb rinjt\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb trendeve demografike n\u00eb Mal t\u00eb Zi, n\u00eb rajon dhe n\u00eb Evrop\u00eb, fatkeq\u00ebsisht jan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb burim gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb kufizuar. Ai fal\u00ebnderoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb rinjv\u00eb q\u00eb, pavar\u00ebsisht mund\u00ebsive p\u00ebr arsimin dhe pun\u00eb jasht\u00eb vendit, vendosin t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb dhe t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb zhvillimin e komuniteteve dhe shteteve t\u00eb tyre. Jukiq theksoi se pik\u00ebrisht t\u00eb rinjt\u00eb do t\u00eb jen\u00eb aktor\u00ebt ky\u00e7 q\u00eb do ta udh\u00ebheqin shoq\u00ebrin\u00eb boshnjako-hercegovinase dhe at\u00eb malazeze drejt Bashkimit Evropian.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45612\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-11-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-11-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-11-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-11-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-11-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-11-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, ai e p\u00ebrg\u00ebzoi Malin e Zi p\u00ebr p\u00ebrparimin n\u00eb procesin e integrimeve evropiane, duke shprehur bindjen se n\u00eb vitin 2028 do t\u00eb b\u00ebhet an\u00ebtarja e radh\u00ebs e Bashkimit Evropian. Kjo, si\u00e7 theksoi ai, do t&#8217;i sjell\u00eb p\u00ebrfitime t\u00eb shum\u00ebfishta Malit t\u00eb Zi, gjith\u00eb rajonit dhe shteteve aspirante, pasi do t\u00eb tregoj\u00eb se politika e zgjerimit \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb dhe se reformat japin rezultate, si dhe vet\u00eb Bashkimit Evropian, i cili n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb do t\u00eb forcoj\u00eb politik\u00ebn e tij m\u00eb t\u00eb suksesshme dhe do ta kompletoj\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn gjeopolitike evropiane.<\/p>\n<p>Edin Kolenoviq theksoi se projekti i Aleanc\u00ebs Qytetare kontribuon drejtp\u00ebrdrejt, n\u00eb Agjend\u00ebn \u201cT\u00eb Rinjt\u00eb p\u00ebr Paqe dhe Siguri\u201d, e cila i njeh t\u00eb rinjt\u00eb si krijues politikash dhe aktor\u00eb ky\u00e7 t\u00eb ndryshimeve shoq\u00ebrore. N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur t\u00eb rinjt\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shpesh shprehin mosbesim ndaj institucioneve, projekte t\u00eb tilla u ofrojn\u00eb atyre hap\u00ebsir\u00eb, z\u00eb dhe mjete konkrete p\u00ebr pjes\u00ebmarrje aktive. Kolenoviq rikujtoi se RYCO dhe OSBE prej vitesh punojn\u00eb q\u00eb Agjenda YPS t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb aktivitete reale, partneritete dhe politika n\u00eb nivel lokal. P\u00ebrmes programeve rajonale t\u00eb RYCO-s, mbi 50.000 t\u00eb rinj kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb iniciativa q\u00eb forcojn\u00eb dialogun dhe mir\u00ebkuptimin.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45615\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-23-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-23-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-23-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-23-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-23-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-23-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Pas fjalimeve hyr\u00ebse, Jelena Milaniq, menaxhere e programeve t\u00eb UNDP-s\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi, prezantoi Agjend\u00ebn YPS n\u00eb kuader global dhe lokal. Ajo theksoi se Agjenda \u201cT\u00eb Rinjt\u00eb p\u00ebr Paqe dhe Siguri\u201d, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb obligim global, por nj\u00eb korniz\u00eb praktike p\u00ebr nd\u00ebrtimin e komuniteteve gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe m\u00eb rezistente n\u00eb nivel lokal. Si\u00e7 theksoi ajo, fuqizimi i t\u00eb rinjve si partner\u00eb aktiv\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e paqes forcon kohezionin shoq\u00ebror, vlerat demokratike dhe besimin nd\u00ebrmjet qytetar\u00ebve dhe institucioneve. Duke p\u00ebrfshir\u00eb perspektiv\u00ebn e t\u00eb rinjve n\u00eb proceset lokale t\u00eb vendimmarjes, komunat mund t\u00eb ulin polarizimin, t\u00eb nxisin dialogun dhe t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm, duke e lidhur drejtp\u00ebrdrejt k\u00ebt\u00eb agjend\u00eb me vlerat evropiane dhe parimet e qeverisjes pjes\u00ebmarr\u00ebse.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45618\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-41-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-41-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-41-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-41-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-41-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-1-41-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Dita e dyt\u00eb filloi me ligjerat\u00ebn \u201cT\u00eb rinjt\u00eb si aktor\u00eb t\u00eb paqes dhe stabilitetit\u201d, t\u00eb mbajtur nga Mirela Rajkoviq, konsultante e pavarur. Ajo vuri n\u00eb dukje se perceptimet negative ndaj t\u00eb rinjve p\u00ebrs\u00ebriten gjat\u00eb historis\u00eb dhe shpesh e zbehin potencialin e tyre real p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb paqe dhe kohezion shoq\u00ebror. P\u00ebrmes diskutimit mbi narrativat kund\u00ebrth\u00ebn\u00ebse dhe gjeneraten Z, ajo theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb qasjeje nd\u00ebrsektoriale, duke rikujtuar se t\u00eb rinjt\u00eb nuk jan\u00eb nj\u00eb grup homogjen dhe se politikat e suksesshme duhet t\u00eb marrin parasysh identitete dhe p\u00ebrvoja t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Duke u nisur nga koncepti i paqes pozitive, Rajkoviq theksoi se paqja \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se mungesa e dhun\u00ebs, dhe se ajo n\u00ebnkupton institucione t\u00eb drejta, besim dhe pjes\u00ebmarrje aktive t\u00eb qytetar\u00ebve.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45633\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-2-42-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-2-42-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-2-42-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-2-42-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-2-42-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-2-42-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Sinisha Bjekoviq, Avokati i Popullit p\u00ebr t\u00eb Drejtat dhe Lirit\u00eb e Njeriut n\u00eb Mal t\u00eb Zi, mbajti ligjerat\u00ebn me titull \u201cT\u00eb Drejtat e Njeriut dhe sundimi i ligjit \u2013 standardet dhe sfidat\u201d, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn paraqiti trendet dhe problemet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe funksionimit t\u00eb sundimit t\u00eb ligjit n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Ai theksoi se disa organe t\u00eb pushtetit ende i trajtojn\u00eb\u00a0 rekomandimet e Avokatit t\u00eb Popullit si t\u00eb pa detyrueshme, \u00e7ka shpesh pasqyrohet n\u00eb munges\u00ebn e plot\u00eb ose shtyrjen e p\u00ebrgjigjeve. Ai theksoi ve\u00e7an\u00ebrisht r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e miratimit t\u00eb Ligjit t\u00eb ri p\u00ebr Avokatin e Popullit p\u00ebr t\u00eb Drejtat dhe Lirit\u00eb e Njeriut, i cili do t\u00eb vendos\u00eb detyrimin e qart\u00eb t\u00eb organeve p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrgjigjur rekomandimeve t\u00eb Avokatit t\u00eb Popullit dhe do t\u00eb parashikoj\u00eb gjoba financiare p\u00ebr drejtuesit e organeve n\u00eb rast se nuk e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45651\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Duke folur p\u00ebr barazin\u00eb gjinore, Bjekoviq rikujtoi se grat\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shumic\u00ebn e popullsis\u00eb dhe shpesh kan\u00eb nj\u00eb nivel m\u00eb t\u00eb lart\u00eb arsimimi, por megjithat\u00eb jan\u00eb t\u00eb pamjaftueshme n\u00eb perfaq\u00ebsim n\u00eb proceset e vendimmarrjes. Ai gjithashtu vuri n\u00eb dukje sfidat strukturore n\u00eb fush\u00ebn e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut \u2013 nga rreth 1,200 raste q\u00eb institucioni trajton \u00e7do vit, af\u00ebrsisht 240 lidhen me diskriminimin, nd\u00ebrsa rreth 200 me t\u00eb drejtat e f\u00ebmij\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb panelin \u201cMekanizmi i bashk\u00ebpunimit rajonal dhe nd\u00ebrkomunal\u201d, mor\u00ebn pjes\u00eb n\u00ebnkryetarja e Komun\u00ebs s\u00eb Podgoric\u00ebs Nagja Lilaniq, Milana Smilaniq, shefe e Departamentit p\u00ebr C\u00ebshtje Profesionale dhe Administrative t\u00eb Distriktit t\u00eb Br\u00e7kos, Esad Marviq, drejtor i Shkoll\u00ebs s\u00eb Studimeve Politike t\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs, si dhe Almir \u00c7ausheviq nga Aleanca Qytetare.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45658\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-72-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-72-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-72-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-72-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-72-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-72-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>N\u00ebnkryetarja e Komun\u00ebs s\u00eb Podgoric\u00ebs, Nagja Lilaniq, theksoi se pas ndryshimit t\u00eb pushtetit jan\u00eb krijuar kushte m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr p\u00ebrfshirjen e t\u00eb rinjve n\u00eb vendimmarrje, dhe se sot shum\u00eb t\u00eb rinj udh\u00ebheqin procese t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb nivel shtet\u00ebror dhe lokal. Podgorica, ku jeton nj\u00eb e treta e popullsis\u00eb s\u00eb Malit t\u00eb Zi, ka nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb forcuar mekanizmat e p\u00ebrfshirjes s\u00eb t\u00eb rinjve, ve\u00e7an\u00ebrisht para titullit t\u00eb Kryeqytetit Evropian t\u00eb Rinis\u00eb 2026, t\u00eb cilin e fitoi fal\u00eb energjis\u00eb dhe p\u00ebrkushtimit t\u00eb tyre. Lilaniq theksoi se p\u00ebr vitin e ardhsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb parashikuar nj\u00eb buxhet i konsideruesh\u00ebm p\u00ebr programet rinore p\u00ebrmes disa sekretariateve, dhe se \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb z\u00ebri i t\u00eb rinjve t\u00eb d\u00ebgjohet m\u00eb qart\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb edhe n\u00eb nivelin e nj\u00ebsive t\u00eb vet\u00ebqeverisjes lokale.<\/p>\n<p>Milana Smilaniq, shefe e Departamentit p\u00ebr \u00c7\u00ebshtje Profesionale dhe Administrative t\u00eb Distriktit t\u00eb Br\u00e7kos, theksoi se bashk\u00ebpunimi cil\u00ebsor nd\u00ebrkomunal dhe nd\u00ebrkufitar bazohet n\u00eb themele t\u00eb forta dhe krijimin e rrug\u00ebve t\u00eb hapura p\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb. Si\u00e7 tha ajo, dokumentet strategjike miratohen n\u00eb parlament, por t\u00eb rinjt\u00eb shpesh nuk p\u00ebrfshihen n\u00eb k\u00ebto procese; p\u00ebrmenden vet\u00ebm n\u00eb koh\u00ebn e zgjedhjeve, nd\u00ebrsa n\u00eb bankat e deputet\u00ebve nuk jan\u00eb kur krijohen politikat q\u00eb ndikojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb pozit\u00ebn e tyre. Nga p\u00ebrvoja praktike, ajo theksoi se bashk\u00ebpunimi me ministrat e rinj \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht inkurajues, sepse ata sjellin energji dhe gatishm\u00ebri p\u00ebr ndryshime. Smilaniq theksoi ve\u00e7an\u00ebrisht se n\u00eb Distriktin e Br\u00e7kos kan\u00eb arritur t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb statusin e t\u00eb rinjve p\u00ebrmes komunikimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm, ndjekjes s\u00eb nevojave t\u00eb tyre dhe gatishm\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndryshuar menj\u00ebher\u00eb projektet n\u00ebse rezultojn\u00eb t\u00eb pamjaftueshme.<\/p>\n<p>Esad Marviq, drejtori i Shkoll\u00ebs s\u00eb Studimeve Politike t\u00eb Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs, theksoi se BiH \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr rekordmen\u00ebt bot\u00ebrore p\u00ebr largimin e t\u00eb rinjve, gj\u00eb q\u00eb thellon m\u00eb tej problemet shoq\u00ebrore dhe ekonomike n\u00eb vend. Sipas tij, partit\u00eb politike shpesh i neglizhojn\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb sepse nuk i konsiderojn\u00eb si baz\u00eb votuese, nd\u00ebrsa nj\u00ebkoh\u00ebsisht \u201cpaqja sociale\u201d mbahet me parat\u00eb q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb i fitojn\u00eb jasht\u00eb vendit dhe ua d\u00ebrgojn\u00eb familjeve t\u00eb tyre. Ky model, theksoi ai, nuk \u00ebsht\u00eb i q\u00ebndruesh\u00ebm dhe shtyn p\u00ebrpara reformat ky\u00e7e q\u00eb do t&#8217;u mund\u00ebsonin t\u00eb rinjve t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb dhe t\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb t\u00eb ardhmen e tyre n\u00eb Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb.<\/p>\n<p>Almir \u00c7ausheviq nga Aleanca Qytetare prezantoi rekomandimet p\u00ebr rritjen e efikasitetit t\u00eb komunave n\u00eb BiH dhe Mal t\u00eb Zi n\u00eb perdorimin e fondeve t\u00eb BE-s\u00eb, duke theksuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb bashk\u00ebpunimit nd\u00ebrkomunal dhe nd\u00ebrkufitar. Ai theksoi se fondet e BE-s\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb rezervuara vet\u00ebm p\u00ebr projekte t\u00eb m\u00ebdha infrastrukturore, por mund t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme jet\u00ebn e p\u00ebrditshme t\u00eb qytetar\u00ebve p\u00ebrmes dixhitalizimit dhe modernizimit t\u00eb administrat\u00ebs, efikasitetit energjetik, mbrojtjes s\u00eb mjedisit, p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb sistemeve t\u00eb uj\u00ebsjell\u00ebsit dhe kanalizimeve, zhvillimit t\u00eb inovacionit dhe transferimit t\u00eb njohurive. \u00c7ausheviq vuri n\u00eb dukje nevoj\u00ebn q\u00eb \u00e7do komun\u00eb t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb ekip t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm projektesh t\u00eb pun\u00ebsuar brenda administrat\u00ebs lokale, me konsultime t\u00eb detyrueshme me sektorin civil, shkollat, universitetet, qendrat p\u00ebr pun\u00eb sociale dhe nd\u00ebrmarrjet publike, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb projektet t\u00eb bazohen n\u00eb nevojat reale t\u00eb komunitetit.<\/p>\n<p>Programi tre ditor u p\u00ebrmbyll me ligj\u00ebrat\u00ebn \u201cDiversiteti dhe dialogu nd\u00ebrkulturor \u2013 parandalimi i konflikteve p\u00ebrmes p\u00ebrfshirjes\u201d nga Dushan Medin, arkeolog i diplomuar dhe master menaxher n\u00eb kultur\u00eb dhe media, i cili theksoi se p\u00ebrmes bisedave mbi kultur\u00ebn dhe trash\u00ebgimin\u00eb kulturore n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb Ballkanit duhet t\u00eb hapen \u00e7\u00ebshtje t\u00eb p\u00ebrfshirjes, bashk\u00ebpunimit, mir\u00ebkuptimit dhe pajtimit. Ai theksoi se potencialet e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore duhet t\u00eb orientohen drejt forcimit t\u00eb dialogut dhe pajtimit, n\u00eb vend t\u00eb konflikteve dhe dhun\u00ebs potenciale, dhe prezantoi disa shembuj pozitiv\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorimit t\u00eb praktikave kulturore dhe artistike n\u00eb promovimin e pajtimit dhe mir\u00ebkuptimit nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45661\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-dan-3-2-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-dan-3-2-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-dan-3-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-dan-3-2-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-dan-3-2-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-dan-3-2-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Pas ligjerat\u00ebs, ndoqi pjesa me titull \u201cMe kultur\u00eb p\u00ebr paqe\u201d, gjat\u00eb s\u00eb cil\u00ebs pjes\u00ebmarr\u00ebsit vizituan Qytetin e Vjet\u00ebr t\u00eb Budv\u00ebs, ku Medin u prezantoi t\u00eb pranishm\u00ebve t\u00eb kaluar\u00ebn mij\u00ebvje\u00e7are t\u00eb qytetit dhe vuri n\u00eb dukje faktin se trash\u00ebgimia kulturore n\u00eb qendrat turistike si Budva nuk trajtohet gjithmon\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb adekuate dhe se disa aspekte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb historis\u00eb dhe trash\u00ebgimis\u00eb kulturore nuk i kushtohet v\u00ebmendja e mjaftueshme.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-45648\" src=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-dan-69-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"534\" srcset=\"https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-dan-69-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-dan-69-300x200.jpg 300w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-dan-69-768x512.jpg 768w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-dan-69-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/gamn.org\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Gradjanska-alijansa-foto-3-dan-69-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Ky takim rajonal \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktivitet i projektit \u201cPremtimi i t\u00eb Rinjv\u00eb p\u00ebr Paqe\u201d, i cili zbatohet nga Aleanca Qytetare p\u00ebrmes skem\u00ebs s\u00eb granteve RYCOgnizing YPS, me mb\u00ebshtetjen e bashk\u00ebpunimit t\u00eb Gjermanis\u00eb dhe implementimin nga ana e RYCO-s.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrfshirja e t\u00eb rinjve, forcimi i kapaciteteve lokale dhe avancimi i sundimit t\u00eb ligjit p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb parakushte ky\u00e7e p\u00ebr zhvillim t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe stabilitet shoq\u00ebror n\u00eb Mal t\u00eb Zi dhe n\u00eb rajon. T\u00eb rinjt\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb aktor\u00eb aktiv\u00eb, e jo vet\u00ebm v\u00ebzghues n\u00eb proceset e vendimmarjes, prandaj \u00ebsht\u00eb e domosdoshme nd\u00ebrtimi i mekanizmave institucional\u00eb q\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":747,"featured_media":45664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[720],"tags":[],"tip":[],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46118"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/747"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46119,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46118\/revisions\/46119"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46118"},{"taxonomy":"tip","embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tip?post=46118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}