{"id":47071,"date":"2026-09-15T13:39:30","date_gmt":"2026-09-15T11:39:30","guid":{"rendered":"https:\/\/gamn.org\/?p=47071"},"modified":"2026-09-21T13:43:06","modified_gmt":"2026-09-21T11:43:06","slug":"integrimi-evropian-mund-te-jete-nje-stimul-per-reformat-demokratike-por-anetaresimi-ne-be-ne-vetvete-nuk-garanton-nje-demokraci-me-te-forte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gamn.org\/sq\/integrimi-evropian-mund-te-jete-nje-stimul-per-reformat-demokratike-por-anetaresimi-ne-be-ne-vetvete-nuk-garanton-nje-demokraci-me-te-forte\/","title":{"rendered":"Integrimi evropian mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb stimul p\u00ebr reformat demokratike, por an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE n\u00eb vetvete nuk garanton nj\u00eb demokraci m\u00eb t\u00eb fort\u00eb"},"content":{"rendered":"

Demokracia nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me zgjedhjet dhe miratimin e ligjeve. Ajo p\u00ebrfshin institucione q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb interes t\u00eb qytetar\u00ebve, sundimin e ligjit, mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, dialogun politik dhe gatishm\u00ebrin\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb pranuar dallimet, u tha nga Forumi i Shkoll\u00ebs s\u00eb Studimeve Politike t\u00eb Malit t\u00eb Zi “Perspektivat e demokracis\u00eb n\u00eb kontekstin bashk\u00ebkohor malazez – A mund t’i rivendos\u00eb integrimi evropian vlerat demokratike”, i mbajtur n\u00eb Parlamentin e Malit t\u00eb Zi me rastin e Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Demokracis\u00eb.<\/p>\n

Forumi u organizua nga Aleanca Qytetare n\u00eb bashk\u00ebpunim me Parlamentin e Malit t\u00eb Zi, i cili mblodhi s\u00eb bashku ish-student\u00eb dhe ish-student\u00eb t\u00eb Shkoll\u00ebs s\u00eb Studimeve Politike, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb institucioneve, shoq\u00ebris\u00eb civile dhe komunitetit akademik, t\u00eb cil\u00ebt diskutuan mbi gjendjen e demokracis\u00eb n\u00eb Mal t\u00eb Zi, dialogun politik, rolin e qytetar\u00ebve dhe institucioneve, si dhe n\u00ebse rruga evropiane mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nxit\u00ebs m\u00eb i fort\u00eb i ndryshimeve demokratike n\u00eb vend.<\/p>\n

Forumi u hap me fjalimet hap\u00ebse nga Boban Stanishiq, Sekretar i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Parlamentit t\u00eb Malit t\u00eb Zi, Lejla Dervishagiq, Drejtoresh\u00eb e Zyr\u00ebs s\u00eb Programeve t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs n\u00eb Mal t\u00eb Zi, dhe Milan Radoviq, Drejtor i Programit t\u00eb Aleanc\u00ebs Qytetare.<\/p>\n

Boban Stanishiq foli p\u00ebr rolin e parlamentit n\u00eb integrimin evropian dhe theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e bashk\u00ebpunimit midis qeveris\u00eb dhe opozit\u00ebs kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr ligjet nga axhenda evropiane.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201cMiratimi i ligjit nga axhenda evropiane me shumic\u00eb prej dy t\u00eb tretash tregon se an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb Bashkimin Evropian \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shans i nj\u00eb brezi dhe nj\u00eb q\u00ebllim strategjik rreth t\u00eb cilit nuk ka kufij midis qeveris\u00eb dhe opozit\u00ebs. Mbyllja e kapitullit nuk \u00ebsht\u00eb sukses i ndonj\u00eb partie apo qeverie individuale, por rezultat i p\u00ebrbashk\u00ebt i t\u00eb gjitha institucioneve dhe aktor\u00ebve politik\u00eb q\u00eb e njoh\u00ebn k\u00ebt\u00eb mund\u00ebsi historike\u201d, tha Stanishiq.<\/p>\n

Lejla Dervishagiq kujtoi se demokracia sot p\u00ebrballet me sfida q\u00eb nuk ekzistonin n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn form\u00eb n\u00eb dekadat e m\u00ebparshme. Polarizimi, dezinformimi, mosbesimi ndaj institucioneve dhe zhvillimi i teknologjive t\u00eb reja po ndryshojn\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si qytetar\u00ebt qasen n\u00eb informacion dhe marrin pjes\u00eb n\u00eb jet\u00ebn publike.<\/p>\n

Duke folur p\u00ebr nism\u00ebn “Pakti i Ri Demokratik p\u00ebr Evrop\u00ebn”, Dervishagiq vler\u00ebsoi se p\u00ebrgjigjja ndaj sfidave t\u00eb reja nuk mund t\u00eb jet\u00eb thjesht nj\u00eb kthim te modelet e vjetra.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

“Nuk mund t’u p\u00ebrgjigjemi sfidave demokratike t\u00eb shekullit t\u00eb 21-t\u00eb ekskluzivisht me metodat e s\u00eb kaluar\u00ebs. Nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr rishpikjen e demokracis\u00eb, por p\u00ebr rip\u00ebrt\u00ebritjen e qasjes son\u00eb, forcimin e besimit t\u00eb qytetar\u00ebve dhe p\u00ebrshtatjen e institucioneve me realitetet e reja, n\u00eb t\u00eb cilat kryesimi i ardhsh\u00ebm i Malit t\u00eb Zi n\u00eb Komitetin e Ministrave t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi e jasht\u00ebzakonshme”, tha Dervishagiq.<\/p>\n

Milan Radoviq tha se institucionet demokratike vet\u00ebm nuk mund t\u00eb garantojn\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e demokracis\u00eb. P\u00ebr funksionimin e tyre, si\u00e7 theksoi ai, nevojiten qytetar\u00eb dhe aktor\u00eb politik\u00eb q\u00eb i kuptojn\u00eb dhe respektojn\u00eb vlerat demokratike.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Duke folur p\u00ebr pun\u00ebn e Shkoll\u00ebs s\u00eb Studimeve Politike t\u00eb Aleanc\u00ebs Qytetare, Radoviq kujtoi se q\u00ebllimi i saj \u00ebsht\u00eb t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb zhvillimin e kultur\u00ebs politike demokratike p\u00ebrmes edukimit dhe dialogut, ve\u00e7an\u00ebrisht midis vendimmarr\u00ebsve aktual\u00eb dhe t\u00eb ardhsh\u00ebm.<\/p>\n

“Demokracia nuk mbaron me zgjedhjet ose an\u00ebtar\u00ebsimin n\u00eb vet\u00eb Bashkimin Evropian. Ajo k\u00ebrkon sundimin e ligjit, mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe t\u00eb pakicave, pranimin e diversitetit dhe mendimin kritik”, tha Radoviq.<\/p>\n

N\u00eb panelin e Forumit fol\u00ebn Prof. Dr. SonjaTomoviq-Shundiq, prof. Dr. Milo\u0161 Beshiq, prof. Dr. Neboj\u0161a Vu\u00e7iniq dhe Stefan Gjukiq.<\/p>\n

Sonja Tomoviq-Shundiq e shihte demokracin\u00eb kryesisht si nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje vlerash dhe q\u00ebndrimesh ndaj qytetarit. Ajo theksoi se institucionet, partit\u00eb dhe zgjedhjet jan\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e sistemit demokratik, por se pa qytetar\u00eb q\u00eb i kuptojn\u00eb t\u00eb drejtat dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb e tyre, nuk ka demokraci t\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ajo foli ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr pluralizmin dhe dallimet, duke vler\u00ebsuar se ato nuk duhet t\u00eb jen\u00eb penges\u00eb p\u00ebr komunitetin, por mund t\u00eb jen\u00eb vlera e tij n\u00ebse ka gatishm\u00ebri p\u00ebr t\u00eb folur dhe p\u00ebr t\u00eb respektuar t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n

“Dallimet nuk duhet t\u00eb jen\u00eb penges\u00eb p\u00ebr komunitetin. P\u00ebrkundrazi, pluralizmi, diskutimi dhe toleranca mund t\u00eb jen\u00eb baza p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb komuniteti politik modern. Qytetari \u00ebsht\u00eb themeli i demokracis\u00eb civile, jo vet\u00ebm institucioneve. Nj\u00eb qytetar i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm do t\u00eb krijoj\u00eb edhe institucione t\u00eb p\u00ebrgjegjshme, sepse institucionet nuk funksionojn\u00eb vet\u00eb – ato jan\u00eb n\u00eb duart e qytetar\u00ebve”, tha Shundiq.<\/p>\n

Milo\u0161 Beshiq hapi nj\u00eb perspektiv\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje problemet me t\u00eb cilat p\u00ebrballen demokracit\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Ai foli p\u00ebr trendin e regresionit demokratik dhe se si sistemet gjithnj\u00eb e m\u00eb komplekse politike, ekonomike dhe teknologjike ua v\u00ebshtir\u00ebsojn\u00eb qytetar\u00ebve t\u00eb kuptojn\u00eb proceset q\u00eb ndikojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb jet\u00ebn e tyre.<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Ai ve\u00e7oi p\u00ebrqendrimin e informacionit dhe fuqis\u00eb teknologjike si nj\u00eb nga sfidat ve\u00e7an\u00ebrisht serioze, por edhe nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb ruajtur hap\u00ebsir\u00ebn p\u00ebr diskutim t\u00eb lir\u00eb dhe pjes\u00ebmarrje reale t\u00eb qytetar\u00ebve n\u00eb vendimmarrje.<\/p>\n

“Un\u00eb shoh nj\u00eb rrezik t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb p\u00ebrqendrimin e informacionit dhe fuqis\u00eb teknologjike, si dhe n\u00eb rritjen e pabarazive ekonomike. N\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb till\u00eb, demokracia duhet t\u00eb gjej\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur hap\u00ebsir\u00ebn p\u00ebr bised\u00eb t\u00eb lir\u00eb, vendimmarrje t\u00eb informuar dhe pjes\u00ebmarrje reale t\u00eb qytetar\u00ebve. Demokracia \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb zon\u00eb lirie q\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb bised\u00ebn e lir\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb n\u00eb dialog dhe, shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme, n\u00eb vendimmarrjen kolektive”, paralajm\u00ebroi Beshiq.<\/p>\n

Neboj\u0161a Vu\u00e7iniq ishte kritik ndaj ides\u00eb se vet\u00ebm an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb Bashkimin Evropian do t\u00eb sillte automatikisht transformim demokratik. Ai theksoi se integrimi evropian mund t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb institucionet dhe procedurat, por se ato nuk mund t’i zgjidhin vet\u00eb p\u00ebr\u00e7arjet e thella politike dhe shoq\u00ebrore.<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

Sipas tij, p\u00ebr zhvillimin e demokracis\u00eb, \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb kufizohet dhe kontrollohet qeveria, por edhe t\u00eb arrihet nj\u00eb kompromis mbi \u00e7\u00ebshtjet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ndajn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb.<\/p>\n

“Nj\u00eb sistem demokratik duhet t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb nj\u00eb qeveri t\u00eb kufizuar, t\u00eb kontrolluar dhe t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsueshme. Nuk ka demokraci pa kompromis. Ajo q\u00eb i duhet Malit t\u00eb Zi n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kompromis historik, dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb parakusht p\u00ebr zhvillim”, thot\u00eb Vu\u00e7iniq.<\/p>\n

Stefan Gjukiq i dha p\u00ebrpar\u00ebsi cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb dialogut politik. Ai vler\u00ebsoi se n\u00eb Mal t\u00eb Zi, biseda shpesh reduktohet n\u00eb nj\u00eb shk\u00ebmbim deklaratash, kund\u00ebrp\u00ebrgjigjesh dhe kund\u00ebrp\u00ebrgjigjesh, pa ndonj\u00eb q\u00ebllim t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebgjuar pal\u00ebn tjet\u00ebr.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ai e vuri theksin ve\u00e7an\u00ebrisht te parlamenti si nj\u00eb vend ku dialogu duhet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i theksuar, por ku, si\u00e7 tha ai, pluralizmi shpesh shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb “monolog n\u00eb nj\u00eb grup”.<\/p>\n

“Ne e kemi reduktuar pluralizmin n\u00eb nj\u00eb kultur\u00eb monologu n\u00eb grup. T\u00eb gjith\u00eb flasin, dhe pak dalin prej tij t\u00eb fisnik\u00ebruar. Q\u00ebllimi i dialogut nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm t\u00eb themi at\u00eb q\u00eb mendojm\u00eb, por t\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb pal\u00ebn tjet\u00ebr dhe t\u00eb dalim nga biseda m\u00eb t\u00eb informuar dhe t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb rishqyrtojm\u00eb pik\u00ebpamjet tona”, thot\u00eb Gjukiq.<\/p>\n

Forumi tregoi se integrimi evropian mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb nxitje e fort\u00eb p\u00ebr reformat demokratike, por se an\u00ebtar\u00ebsimi n\u00eb BE n\u00eb vetvete nuk mund t\u00eb ndryshoj\u00eb kultur\u00ebn politike dhe marr\u00ebdh\u00ebniet n\u00eb shoq\u00ebri. Cil\u00ebsia e demokracis\u00eb, si\u00e7 u konkludua, varet gjithashtu nga institucionet, qytetar\u00ebt, dialogu politik dhe gatishm\u00ebria p\u00ebr t\u00eb zgjidhur interesa t\u00eb ndryshme p\u00ebrmes diskutimit dhe kompromisit.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Demokracia nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb vet\u00ebm me zgjedhjet dhe miratimin e ligjeve. Ajo p\u00ebrfshin institucione q\u00eb punojn\u00eb n\u00eb interes t\u00eb qytetar\u00ebve, sundimin e ligjit, mbrojtjen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, dialogun politik dhe gatishm\u00ebrin\u00eb e shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb pranuar dallimet, u tha nga Forumi i Shkoll\u00ebs s\u00eb Studimeve Politike t\u00eb Malit t\u00eb Zi “Perspektivat e […]<\/p>\n","protected":false},"author":747,"featured_media":47054,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[720],"tags":[],"tip":[],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47071"}],"collection":[{"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/747"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47071"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47071\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47072,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47071\/revisions\/47072"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47071"},{"taxonomy":"tip","embeddable":true,"href":"https:\/\/gamn.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tip?post=47071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}