Interkulturalizam nije deklarativna vrijednost, već živ i svakodnevni proces izgradnje povjerenja među ljudima. Iako norme i zakonski okviri predstavljaju važan temelj, njihova stvarna snaga potvrđuje se tek onda kada postanu dio društvene prakse i svakodnevnog života. To je jedan od ključnih zaključaka III modula Škole političkih studija, pod nazivom „Manjinska prava kroz politike inkluzije u demokratskom okviru“, koji je održan od 20. do 22. februara u Ulcinju.
Modul je otvorio ministar ljudskih i manjinskih prava Fatmir Gjeka, koji je u svom obraćanju istakao da se snaga demokratije mjeri upravo načinom na koji se štite različitosti. On je naveo da je u vremenu rastuće polarizacije i globalnih izazova pitanje poštovanja i ostvarivanja manjinskih prava postalo test otpornosti demokratije. Obraćanje je zaključio porukom da politike inkluzije nijesu samo pitanje zaštite manjina, već pitanje kvaliteta naše demokratije, pozivajući polaznike/ce da pitanju manjinskih prava pristupaju kao horizontalnoj vrijednosti koja prožima svaku društvenu odluku.
U nastavku programa, Milena Vukotić iz Uprave za statistiku Crne Gore (MONSTAT) predstavila je raznolikost crnogorskog društva kroz podatke sa posljednjeg popisa stanovništva. Analiza je obuhvatila podatke o nacionalnoj i vjerskoj pripadnosti, maternjem jeziku, državljanstvu prema etničkoj pripadnosti, kao i jeziku koji se uobičajeno govori. Statistički podaci potvrdili su složen i višeslojan identitetski karakter crnogorskog društva.
Otvaranje modula zaokruženo je panel-diskusijom „Između normi i stvarnosti – kako političari i političarke vide interkulturalnost i manjinska prava u Crnoj Gori“. Na panelu su učestvovali Jasmin Ćorović, poslanik u Skupštini Crne Gore ispred Bošnjačke stranke, i Slađana Kaluđerović, poslanica u Skupštini Crne Gore ispred Socijalističke narodne partije.
Tokom diskusije otvorena su pitanja da li se manjinska prava u savremenom političkom kontekstu posmatraju kao temelj demokratskog društva, kao politička obaveza ili kao pitanje identitetske ravnoteže. Posebna pažnja posvećena je odnosu između normativnog okvira i stvarnog društvenog iskustva, odnosno pitanju gdje se Crna Gora danas nalazi između formalnih standarda i svakodnevne prakse.
Drugog i trećeg dana modula, polaznici i polaznice imali su priliku da kroz studijsku posjetu Starom gradu u Ulcinju upoznaju bogato istorijsko i kulturno naslijeđe ovog prostora, kao i slojevitu istoriju grada koji je kroz vijekove bio mjesto susreta različitih kultura i civilizacija. U okviru obilaska posjećeni su i vjerski objekti, crkva Svetog Nikole i Centralna džamija, čime je simbolično istaknuta tradicija suživota i vjerske raznolikosti.
U okviru panela „Snaga vjere i suživota u izgradnji interkulturalnog razumijevanja i zajedništva“, polaznici su razgovarali sa Gojkom Perovićem, protojerejem-stavroforom Srpske pravoslavne crkve, i Omerom Kajoshajem, pomoćnikom reisa za odnose s inostranstvom. Nakon diskusije upriličen je zajednički iftar, kao simbol međusobnog poštovanja i dijaloga.
Modul je završen predstavljanjem izložbe fotografija „Manjinske zajednice kroz objektiv mladih“, koja kroz autentične vizure mladih autora prikazuje identitet manjinskih zajednica u Crnoj Gori i društveni kontekst u kojem žive.
