Sada već govorimo o višegodišnjem problemu koji dobija negativne tendencije. Podaci GA i Ministarstva za ljudska i manjinska prava pokazuju da postoji visok nivo diskriminacije po pitanju nacionalne zastupljenosti u državnim organima i institucijama.
Član 79 Ustava Crne Gore jemči manjinama pravo na autentičnu zastupljenost u Skupštini Crne Gore i jedinicama lokalne samouprave u kojima čine značajan dio stanovništva i pravo na srazmjernu zastupljenost u javnim službama, organima državne vlasti i lokalne samouprave. Član 15 Okvirne konvencije za zaštitu nacionalnih manjina propisuje da država koja ratifikuje ovaj dokument mora „stvoriti neophodne uslove za efikasno učešće pripadnika nacionalnih manjina u kulturnom, socijalnom i ekonomskom životu i u javnim poslovima, naročito onim koji se tiču njih”. Zakonom o manjinskim pravima i slobodama takođe je definisana srazmjerna zastupljenost u državnim organima i organima lokalne uprave.
U praksi, brojni državni organi i institucije ipak krše Ustav, međunarodne standarde i domaće propise. Nova istraživanja ukazuju na negativan trend zastupljenosti pripadnika manjinskih naroda. Nacionalna struktura zaposlenih u državnim organima i organima državne uprave po istraživanju Ministarstva za ljudska i manjinska prava pokazuje da su se, od ukupnog broja tj. od 6,808 upitnika, u nacionalnom smislu, zaposleni izjasnili kao: Crnogorci 5.590 (82,11%), Srbi 497 (7,30%), Albanci 90 (1,32%), Bošnjaci 333 (4,89%), Muslimani 149 (2,19%), Romi 2 (0,03%), Hrvati 27 (0,40), ostali 24 (0,35%) dok se njih 96 (1,41) nijesu izjasnili.
Na nivou Vlade (ministri, direktori direktorata i savjetnici užeg kabineta) od više od stotinu njih, svega su dva Albanca. U Specijalnoj antiterorističkoj jedinici (SAJ), kao elitnoj jedinici Uprave policije, nema pripadnika manjiskih naroda, dok je u ANB-u takođe zanemarljiv broj pripadnika manjinskih naroda. U Centralnoj banci, koja može poslužiti kao primjer institucije u kojoj su plate dobre ali i ostali uslovi rada, od ukupno 260 zaposlenih, manje od 4% zaposlenih su pripadnici manjinskih naroda. Po rezultatima Ministarstva za ljudska i manjinska prava, veliki je broj institucija koje su jednonacionalne.
GA najoštrije osuđuje ovakvo stanje i zahtijeva koordinisanu akciju na nivou države u cilju poboljšanja stanja u ovoj oblasti, u cilju izbalansirane zastupljenosti pripadnika svih etničkih zajednica, jer ovakva situacija vodi povećanju stepena nepovjerenja pripadnika manjinskih naroda u državne institucije i povećanju stepena etničke distance.
S poštovanjem,
Milan Radović
Koordinator porgrama ljudskih prava
