Cijeneći sadržaj radnog dokumenta EK o stanju u oblasti vladavine prava (»non pejper«) Udruženje pravnika Crne Gore i Građanska alijansa, smatraju potrebnim da svi akteri, bez obzira da li dolaze iz sfere političkog života, pravosudja ili civilnog društva, prepoznaju dio svoje odgovornosti i tako eliminišu »slabe tačke« sistema, kako bi se proces EU integracija pomjerio iz stanja mirovanja i održala aktivna šansa crnogorskog društva da postane dio EU zajednice.
Udruženje pravnika i Građanska alijansa dokument Evropske komisije u formi »non pejper« vide kao odgovor EU na trajuću nefunkcionalnu demokratiju, trajuća v.d. stanja u većem broju institucija, »treće« mandate i niz »propuštenih šansi« da se ostvari vladavina prava.
Kao organizacije civilnog društva, cijenimo važnim da se Crna Gora uvaži preporuke iz dokumenta EK i ispuni jasno identifikovane zadatke iz pregovaračkog procesa sadržani u poglavlju 23. i tako se vratiti u proces »konsolidacije demokratije« Da bi ovi ciljevi bili ispunjeni, u prvom redu se moraju konsolidovati institucije u kojima traju v.d. stanja i povratiti povjerenje u pravosudni sistem. Tim prije što se neizbor čelnika ovih institucija više ne može pravdati »lošim ustavnim rješenjima« jer je prigovor Brisela nije u pravcu izmjene Ustava već u pravcu postizanja političke volje da se Ustav dosljedno sprovede.
Uslov da se prekine trajuća institucionalna nefunkcionalnosti, čiji su uzroci sadržani u samim institucijama i njihovom uočljivom manjku kapaciteta da same produkuju progres, ali i u funkcionisanju političkog/parlamentarnog sistema, je širi politički dogovor, koji traži promjenu političke kulture.
Civilno društvo, strukovne organizacije i građanske asocijacije takođe nose dio svoje odgovornosti u ukupnom naporu društva da se suprostavi endemskoj korupciji, kriminalu visokog nivoa, slabostima u funkcionisanju ključnih institucija za ostvarenje vladavine prava, pa su stoga Udruženje pravnika i aktivisti Građanske alijanse prihvatili da kroz Savjet za vladavinu prava ubuduće dodatno artikulišu svoje stavove o potrebi izgradnje Crne Gore na temeljima pravne države.
Zajednička izjava Udruženja i Alijanse rezultat je namjere da se snažnije identifikuju slabosti i integriše širi društveni potencijal u vodjenju javnih politika, kako bi se spriječilo da partitokratija, kleronacionalizam i monopoli svojm retrogradnošću povuku čitavu državu u pravcu suprotnom od definisanog procesa EU integracija.
Udruženje pravnika Crne Gore Građanska alijansa
Dr Branislav Radulović Boris Raonić
